หมวดหมู่: ศิลปะ

いよいよ個展。全然準備らしい準備も出来ておらず、これからジョイフルへ行ってテープを買い、額縁代わりに周囲をぐるりと回して出品しようという横着な神経に、我ながら愕然としているところ。ここ数日は筆さえ握る時間が無い（このブログは？）。

最大作はほぼ300号の「円盤投げの男」（あえて未完のまま出品）。なぜ円盤投げなのかは会場で考えて下さると有り難いですが。最小は4号の数点。時間からいえば4号、6号がもっとも時間がかかり、大きくなるほど短時間で描かれている。それは今回だけでなく、いつものことだ。たぶん私自身の内面的な性向がそういう結果につながっているのだろうと思っている。

「ホニュウルイの風景」は出品作の１点。今の段階での感想だが、本当は今回の真のタイトルはこれだったかも知れないと感じている。作者としての私の思いは別にして、見て下さる方のすべてに、ポジティブなもの、ネガティブなもの、それぞれいろんな感想があると思う。โปรด、それを聞かせて頂きたいと願っている。　2011/12/06

絵は自分の心臓だと思っていた。

最近はそれが間違いだとは思わないが、毎日心臓の鼓動を意識しながら暮らすわけではないように、そんな風に思いこまないようにしようと考えている。

そんな考え方、感じ方が自分を深化させると、いつの間にか思いこんでいたのかもしれない。本屋で平棚を目でなぞっていると、ある本の帯に「迷っている時は、自分にとってより不利な選択をする」という言葉が目に入った。いくつかある章立てのうち、耳目を引きそうないくつかを抜き出してアピールする、いつものやり方なのだが、その時々の自分の心境や関心によってひょいと目を引かれることがある。กล่าวอีกนัยหนึ่ง、それが今の心境を反映しているということになる。

ナショナル・ジオグラフィックという雑誌が、「世界のどこでも生き残るためのサバイバル技術」という別冊を出した。その中にも確か同じようなことが書いてあった。「迷った時は選択をせず、しばらく待て」。迷いの中では視野が狭くなり、本来ありえたはずの選択肢が頭から消えてしまうということだった（特に暗い中での選択はしてはならないとある）。

一言でいえば余裕が必要だということだろう。どんなに追い詰められても、というよりそういう状況であればあるほど、「動かない余裕」が大切だということだ。これは分かっていても難しい。いっそ選択肢が無い、一つしか道が無いと云う時には、人は迷わなくなり、心にも余裕が生まれるものだとも言う。

絵が自分の心臓だ、などと思い込むほど迷いは深くなりそうな気がしてきた。それを拝むように大事にし過ぎては、ガチガチになってかえって心臓を悪くしそうだ。逆に「絵は自分のウンコのようなものだ」と思えたら、どんどん排出、つまり制作できるのかも知れない。心臓とウンコではえらい違いだが、死んで化石になればどちらも似たようなものではなかろうか。

1991年イタリア・アルプスの氷河で5300年前（新石器時代）の男のミイラが発見された。通称アイスマンだ。昨年１１月にあらためて解剖が行われ、その結果が今年の６月に一部発表された。そこで特に注目されたのは、アイスマンの体そのものより、その胃の中身だった。

人や物の価値は後世が決める。ウンコだって貴重な学術資料にもなり得るし、一世一代の絵だと力んでみても、残るかどうかは後世が決めるということに違いはないということだ。

ฉันเห็นนิทรรศการ Modern Art American ที่ศูนย์ศิลปะแห่งชาติ โตเกียว。ตั้งแต่ยุคนำเข้าโดยตรงจากยุโรป、ลักษณะของอเมริกาเริ่มแข็งแกร่งขึ้นทีละน้อย、ในที่สุดก็เริ่มเดินไปตามเส้นทางของตัวเองแตกต่างจากยุโรป、กระบวนการสร้างความมั่นใจมีการจัดวางในลักษณะที่เข้าใจง่าย。

จิตรกรหญิงชื่อ Georgia O'Keeffe (ซึ่งเป็นภรรยาของช่างภาพ Alfred Stieglitz ด้วย)。ภาพระยะใกล้ของดอกไม้เพียงบางส่วน เช่น กล้วยไม้ บนจอขนาดใหญ่、เป็นที่ทราบกันดีว่ามีการแสดงออกที่อาจทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นอวัยวะเพศหญิงได้ชั่วขณะหนึ่ง。วิธีการถ่ายภาพ ฯลฯ、นอกจากจะเป็นช่างภาพระดับแนวหน้าแล้ว、ไอเดียจาก Stieglitz ผู้กำกับอัจฉริยะผู้ซ่อนเร้นด้านศิลปะร่วมสมัย、คุณไม่สามารถพูดถึงกลยุทธ์ได้หากไม่มีคนที่มองเห็นความรู้สึกอ่อนไหวของ O'Keeffe。

มีการจัดแสดงผลงานของ O'Keeffe ประมาณ 3 ชิ้น。ไม่มีอันใดที่ใหญ่มาก、ประมาณ 20 คน、ฉันรู้สึกทึ่งเป็นพิเศษกับงานที่แสดงภาพใบไม้แห้งใบเดียว。มีใบสีขาวขนาดใหญ่ใบหนึ่งอยู่ข้างหน้า。ด้านหลังมีใบไม้สีน้ำตาลแดงอีกใบ。อีกทั้งมีใบไม้อยู่ข้างหลังด้วย、ฉันแค่วาดใบไม้ทั้งหมดสามใบ。ส่วนใบสีขาวด้านหน้า、มีรอยแตกแห้งแสดงว่าเป็นใบไม้ที่ตายแล้ว、ฉันคิดว่านี่คือแก่นของภาพนี้。พื้นหลังยังเป็นสีขาว。สีส่วนใหญ่เป็นใบสีขาวและสีน้ำตาล、และความเรียบง่ายเพียงพื้นหลังสีขาว、สำหรับผู้ที่เป็นหนึ่งในผู้ถือมาตรฐานของศิลปะสมัยใหม่ นี่เป็นภาพวาดที่ค่อนข้างธรรมดา。

บางทีพวกมันอาจมีใบไม้สีสวยงามจริงๆ。ฉันก็หยิบมันขึ้นมาและถือมันไว้ในมือ。ปกติแล้วผมจะทิ้งมันไปหลังจากนั้น、แม้ว่าฉันจะพยายามวาดมันและนำมันกลับมา แต่สุดท้ายฉันก็โยนมันทิ้งไปโดยไม่ได้วาดมันออกมา。แต่、นานที่นั่น、รอยแตกเข้าตาของ O'Keeffe。มีบางอย่างกระพริบ、มันกลายเป็นภาพ。ใบไม้ก็มีความสำคัญเช่นกัน、นี่คือสิ่งที่ฉันหมายถึงเมื่อฉันบอกว่ารอยแตกนี้คือแกนกลางของภาพวาด。แน่นอนว่านี่เป็นเพียงจินตนาการของฉันแต่、นั่นคือวิธีที่ภาพวาดมักเกิดขึ้น。

ฉันยังหลงใหลภาพวาดของ Edward Hopper อีกด้วย。ผู้ชายกำลังนั่งอยู่。มันเป็นฉากธรรมดาๆ、ฉันคงเคยเห็นผู้ชายและผู้หญิงหลายคนนั่งอยู่ที่นั่นก่อนและหลังจากนั้น、ชายคนนั้นในสถานที่นั้นในขณะนั้นทำให้ฮอปเปอร์ได้รับแรงบันดาลใจอย่างกะทันหัน。แม้ว่าฉันจะกล้าจ้างผู้ชายคนนั้นเป็นแบบอย่างก็ตาม、ไม่ว่าคุณจะรู้สึกอยากวาดรูปหรือไม่ (ไม่สำคัญว่าคุณจะใช้แบบจำลองหรือไม่ในระหว่างการผลิต)。

คลิฟฟอร์ดยังอยู่。คนรุ่นเหล่านี้แตกต่าง、จิตรกรรมอเมริกันมีความทันสมัย、ภาพลักษณ์ที่แข็งแกร่งของการเป็นผู้นำแห่งยุคสมัย、เป็นเรื่องแปลกใหม่โดยเฉพาะเมื่อคนญี่ปุ่นเลียนแบบ、ความเข้ม、เน้นความวาววับ ฯลฯ、เมื่อมองดูจริง ๆ แล้วมันก็ธรรมดาอย่างน่าประหลาดใจ。ฉันยังให้ความคิดนั้นกับตัวเองด้วย、ค่อนข้างถ่อมตัวและเรียบง่าย、แม้แต่คำพูดที่ขัดแย้งกับภาพลักษณ์ของศิลปะสมัยใหม่ก็ยังอยู่ในใจ。ฉันสงสัยว่าคนญี่ปุ่นเข้าใจสาระสำคัญของการวาดภาพอเมริกันผิดไปหรือเปล่า。สาระสำคัญของการวาดภาพคือ、แม้แต่ในสมัยของเลโอนาร์โด、ฉันรู้สึกว่ามันไม่มีการเปลี่ยนแปลงแม้แต่ในยุคปัจจุบัน。ในญี่ปุ่นหรืออเมริกา。สิ่งสำคัญแบบนั้น、อาจเป็นนิทรรศการที่สอนอะไรเราบ้าง。　10/10/2554